Chinees Kraakporselein
Chinees kraakporselein duidt op Chinese porseleinen vazen en Chinese theeserviezen met een blauwwitte glazuurdecoratie, wellicht het meest beroemde type van alle Chinese porseleinen. Chinese blauwwit-vazen werden als sinds de 16de eeuw vervaardigd voor de buitenlandse export naar Zuidoost-Azië. Onder keizer Wanli (1572 – 1620) uit de Ming-dynastie (1368 – 1644) werd de Chinese export aanzienlijk opgedreven waardoor duizenden Chinese vazen en Chinese theepotten met onderglazuurblauwe decoratie verscheept werden naar Europa. Aanvankelijk voerde keizer Wanli handel met de Portugezen. De Portugese handelslieden vervoerden hun kostbare Chinese porseleinen vazen over zee in degelijke zeilschepen genaamd ‘caraque’.
In 1602 slaagde de pas opgerichte Nederlandse Verenigde Oost-Indische Compagnie erin een van zulke schepen te veroveren waarop naar verluidt 200.000 Chinese porseleinen vazen, Chinese borden, Chinese schotels en andere stukken, elk Chinees blauwwit porselein, buitgemaakt werden. De Nederlandse compagnie vernoemde hun schat naar het veroverde schip en het Chinese kraakporselein vond al snel de weg naar de gegoede patriciërs van Amsterdam. Het was het begin van de grote porseleingekte in Europa. Naast een geliefd attribuut op genretaferelen in de schilderkunst waren de Chinese vazen met fijn geschilderde landschappen ook de inspiratie voor het Delftse porselein. Lang niet alleen de Noordelijke Nederlanden hadden de smaak te pakken. Ook Engeland, Frankrijk en de Zuidelijke Nederlanden volgden snel. In tegenstelling tot Chinese keizerlijke porseleinen vazen werden de Chinese kraakporseleinen vazen niet of zelden van merktekens of stempels voorzien.
Gelukkig kan een specialist in Chinees porselein op basis van verschillende indicaties een Chinese blauwwit-vaas identificeren en zo naar waarde bepalen. Zo was de klei die gebruikt werd voor Chinees exportporselein niet van dezelfde kwaliteit als voor een Chinese vaas uit Jingdezhen. Toch werden Chinese kommen, zoals ‘klapmutsen’ (een diepe kom zonder rand, speciaal voor de Nederlandse markt ontworpen), zeer fijn en dun gepot waardoor het hele fragiele stukken blijken. Ook de decoratie van landschappen met exotische Chinese planten en watervogels in verschillende blauwe gradaties getuigen van de grote verfijndheid en vaardigheid van de Chinese pottenbakkers. Het laten taxeren van een Chinese blauwwit-vaas door een specialist zal, ondanks het gebrek aan merktekens, meer licht kunnen werpen op de leeftijd van de Chinese vaas en de waardebepaling ervan.
