Qing-vazen: vormen tijdens de Kangxi-dynastie

De Qing-dynastie (1644 – 1911), met name de heerschappij van keizer Kangxi (1662 -1772) was niet enkel een periode van grote innovatie wat de decoratie van Chinese porseleinen vazen betrof maar zag ook een groter wordend repertoire inzake het uitzicht en de vorm van de Chinese vazen zelf dankzij de verfijning van vakmanschap. Bij het identificeren, dateren en taxeren van Chinese porseleinen vazen is een van de meest besproken parameters wellicht de prachtige, kleurige versiering. Dat is zeker niet onterecht wanneer het gaat over een piekfijne Chinese Kangxi-vaas met blauwwitte draak-met-wolk-glazuur maar toch kan ook de vorm van de Chinese Kangxi-vaas in kwestie boekdelen spreken bij het bepalen van authentieke Chinese antieke porseleinen.

De vorm van de Chinese porseleinen 17de-eeuwse vaas bepaald in zekere zin hoe de versiering tot zijn recht zal komen. Hierdoor worden bepaalde vormen en glazuurtypes steevast met elkaar gecombineerd zoals het geval is bij de ‘Liuyeping’- of ‘Wilgenblad’-vazen die vaak gecombineerd wordt met een perzikbloesemglazuur. De Chinese ‘Liuyeping’-vaas kenmerkt zich door zijn slanke, getailleerde vorm en uitlopende mond waardoor de vorm doet denken aan een wilgenblad. Een andere vorm is de ‘Bangchuipen’- of ‘Rouleau’-vaas, een elegante rolvormige Chinese vaas die met hoge nek en platte schouders zeer geschikt is om een verscheidenheid aan ingewikkelde decoraties tentoon te stellen.

Naast de praktische overwegingen voor een specifieke vorm spelen ook belangrijke betekenissen binnen de Chinese cultuur een rol om te kiezen voor een bepaalde Chinese vaas-vorm. De wilg van de Chinese ‘Liuyeping’-vaas staat gekend omwille van sinds de prehistorie gekende helende eigenschappen en de vorm van de ‘Bangchuipeng’-vaas doet denken aan een traditionele Chinese graanhamer die symbool stond voor de oogst en de bijhorende overvloed en bescherming. De ‘Banghuipeng’-vorm is niet verwarren met de ‘Yaolingzun’-vaas die ook lijkt op een hamer, of handbel, en een favoriete vorm van Chinese Kangxi-porselein was dat als keizerlijk geschenk aan Tibetaanse boeddhistische tempels zou gegeven werden. De symboliek van de vorm van een Chinese vaas is ook terug te vinden in de ‘Fenweizun’- of ‘Feniksstaart’-vaas. De wijd uitlopende trompethals met zwaarder lichaam onderaan doet denken aan de staart van de Chinese Fenghuan, of feniks, dat als tegenhanger van de keizerlijke draak de symbolische vertegenwoordiger van de keizerin gezien werd. De ‘Feniksstaart’-vazen kwamen tijdens de Yongzhen- (1722 – 1735) en de Qianlong- periodes (1735 – 1796) minder voor maar hervonden hun populariteit weer tijdens de 19de eeuw.  Dankzij de kennis van het gebruik en ontstaan van de verschillende vormen kan een taxateur bepalen uit welke periode de Chinese vaas komt en zo een gepaste waardenschatting maken.